ढाका टोपी: एक दिनको नाटक, बाँकी दिन मौनता

आज ढाका टोपी दिवस।
आज हामी अचानक राष्ट्रवादी हुन्छौँ।
आज टाउकोमा ढाका टोपी चढ्छ,
जसरी वर्षमा एक दिन फूलमा पानी हालिन्छ।
आज सामाजिक सञ्जालमा ढाका टोपी नलगाई फोटो राख्नु अपराध जस्तै मानिन्छ।

नेतादेखि कर्मचारीसम्म,
कलाकारदेखि पत्रकारसम्म
सबै ढाका टोपीमा सजिन्छन्।
तर यो सजावट संस्कृतिप्रतिको प्रेम हो कि
केवल क्यालेन्डरको दबाब—
यो प्रश्न आज पनि अनुत्तरित छ।
हामी ढाका टोपीलाई सम्मान गर्छौँ भन्ने दाबी गर्छौँ,
तर त्यो सम्मान मात्र आज देखिन्छ।

भोलिदेखि ढाका टोपी फेरि दराजभित्र थन्किन्छ,
र टाउकोमा विदेशी ब्रान्डको क्याप उक्लिन्छ।
विडम्बना के छ भने,
ढाका टोपी लगाउँदा हामीलाई “पुरानो” देखिने डर हुन्छ,
तर विदेशी नक्कल गर्दा हामीलाई “आधुनिक” भएको भ्रम।
ढाका टोपी अब हाम्रो पहिचान होइन,
एक प्रकारको औपचारिक पोशाक बनेको छ—
जुन भाषण, मञ्च र फोटोका लागि मात्र हो।

दैनिक जीवनमा भने
यसको कुनै स्थान छैन।
हामी यस्तो समाजमा बाँचिरहेका छौँ
जहाँ संस्कृति क्यालेन्डर हेरेर बाँच्दछ।
आज दिवस छ, त्यसैले संस्कृति जीवित छ।
भोलि दिवस सकियो,
संस्कृति पनि सकियो।
ढाका टोपी दिवसमा टोपी नलगाउनेलाई
देशप्रेम नहुनेको सूचीमा राखिन्छ,
तर बाँकी ३६४ दिन
नलगाउँदा कसैले प्रश्न गर्दैन।
यस्तो देशभक्ति
टोपी जस्तै अस्थायी बनेको छ।

ढाका टोपी समस्या होइन।
समस्या हाम्रो सोच हो—
जसले आफ्नो पहिचानलाई
“दिवसमा मात्र प्रयोग हुने सामग्री” बनाइदिएको छ।
संस्कृति जोगाउने कुरा
भाषणमा सुहाउँछ,
तर व्यवहारमा गाह्रो लाग्छ।
त्यसैले हामी
संस्कृति जोगाउँदैनौँ,
संस्कृतिको अभिनय गर्छौँ।
ढाका टोपी कुनै बोझ होइन,
यो इतिहास हो, संघर्ष हो, पहिचान हो।

तर जबसम्म हामी
यसलाई गर्वका साथ
दैनिक जीवनमा स्वीकार्न सक्दैनौँ,
तबसम्म ढाका टोपी दिवस
केवल एक दिनको नाटक
र बाँकी दिनको मौनता मात्र हुनेछ।
आज टोपी टाउकोमा छ।
भोलि पनि रहन्छ कि
फेरि दराजमै थन्किन्छ—
यहीँबाट हाम्रो वास्तविकता सुरु हुन्छ।