Awareness

भूकम्प पीडितको आँसु पुछ्दै गुल्मेली युवा



टोपलाल अर्याल
८ महिना अगाडि


Place for ads

गुल्मी: गुल्मीबाट खटिएका एमालेका युवा स्वयसेवकहरुले पालबाट टहरामा सारेपछि प्रेम बहादुर पुनले आँखाबाट आँसु झारे । भुकम्पबाट छोराबुहारी र नातिनातिना गरेर चार जनासहित घरगोठ गुमाउँदा त कति रोए सिमा रहेन ।

जिल्ला बाहिरबाट आएका स्वयसेवकले बनाएर सानो ओत दिँदा पनि प्रेम बहादुरको मन भरियो । पुन परिवार अझै पीडाले मुर्छित छन् । कैयौ दिन खाद्यान्य र लत्ताकपडा भत्किएका घरभित्रबाट पुरिए । आफन्तनै गुमेपछि सम्पती निकाल्ने हिम्मत आएन् । ‘गुमेका सन्तानको पीडा र भुकम्पको त्रासले ननिदाएर कैयौँ रात बिते । ढलेका छोराबुहारी र नातिनातिनासंगै घरको आश त भएन,’उनले भने,‘पुरिएको सम्पतीको समेत पाउँला भन्ने भएन ।’ रुकुम पश्चिको सानीभेरी गाउँपालिका–१ चाइनाबगर भुकम्पको सवैभन्दा प्रभावित ठाउँ हो ।

१७ कार्तिकको भुकम्पले चाइनाबगरमा उठेका घरहरु कम छन् । ढलेका घर र गलेका बेचैन पीडितहरुलाई उद्धारमा खटिएका स्वयसेवकहरु बाहेक ढाडस दिने राज्य संयन्त्र छैन् । सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा पदमकलाका श्रीमान अछाममा मारिए । त्यो बेला छोरा सुन्दर पेटमा थिए । देशको परिवर्तनको लागि घर छोडेका श्रीमान फर्किएनन् । पदमकलाले छोरा जन्माइन् । छोराले न बा देखे न परिवर्तन् । युद्धले आमा पदमकला र छोरा सुन्दरको भविष्य अन्यौल बनाएकै थियो ।

फेरि भुकम्पको चोट सुन्दर र पदमकलाको तकदिरमा बचारियो । भुकम्पबाट भागेर ज्यान त बचाए । तर, घरबास रहेन् । गुल्मेली एमाले युवा स्वयसेवकले सानो ओत बनाएर ठुलो भरोसा छाडे । ज्यालामजदुरी गरेर पुन परिवारले गुजरा चलाएको ।

रुकुममा द्वन्द्वको घाउमा भुकम्पले नुनचुक छर्केको छ । द्वन्द्वले फलिफाप भएकाहरु गाउँ छैनन् । युद्धमा आदेश दिनेहरुहरुका शहरमा महल छन् । आज आदेशले ढल्नेहरुका आफन्त पनि ढले घरबास पनि ढल्यो । चाइनाबगरकै १०१ बर्षका गोरे र ९३ बर्षीया पवि पुन भुकम्पले पनि द्वन्द्वमा छोरा गुमाए । अरु दुई छोरा पनि कर्ममा रहेनन् । भुकम्पले बुढेशकालमा बेशाहारा बनायो । गुल्मीका स्वयसेवक पुन दम्पतीकोमा पुगे ।

उनीहरु आफै पनि दरिलो गरेर अडिन सक्दैनन् । पालको कन्तबिजोक जीवनबाट मुक्तिका लागि टोलीले काम थाल्यो । पीडाले हतास । चाइनाबगरको चिसो बतास । घामले जमिन छोप्दा पनि पीडाले मन न्यानो थिएन । पविले द्वन्द्वमा छोरा ढलेको कथा सुनाउँदै भक्कानिन् । भुकम्प गएको रातदेखि करिव २० दिन पालको ओतमा बसे । पुन दम्पतीले आयु भाग्यमानी भएपनि जीवन जीवन जस्तो कहिल्यै भएन ।

हरि बहादुर पुन र रश्मी पुनको अवस्था पनि बिजोकनै थियो । पालको ओतमा कष्टले ज्यान जोगाएकाहरुसंग बाँच्नु बाहेकको आशा थिएन । रश्मी आफै भुकम्पमा परेर घाइते थिइन् । दैब फेरि फर्किएलाकी भन्ने भयकाबिच भत्किएको घरबाट केहि निकाल्ने आँट थिएन् । पालमा भएकैले कयौँ दिन थाल ज्यान पाले । हरि र रश्मीका छोरा पनि द्वन्द्वमा मारिएका थिए ।

Awareness by SKF

गुल्मीबाट खटिएका युवा स्वयसेवकहरुले पुनको परिवारलाई पालबाट टहरोमा सारेका छन् । शेर बहादुर पुन र निर्मला पुनको मानवीय क्षति भएन । तर, ढलेका घरहरुसंगै खाने र ओढ्नेओछ्याउने पुरिए । दुई साता बारीमा पालको ओतसंग चिसो रात कटाए । ‘कैयौँ दिन भोक टार्ने र चिसो छेक्ने उपाय भएन् । घर ढल्यो अन्न र कपडा पुरिए,’निर्मला पुनले भनिन,‘सरकारले पालबाहेक केहि दिएको छैन् ।’

राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र नेताहरु भुकम्प प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर गफ गरे जस्तो काम गाउँमा काम देखिएन । अहिलेसम्म गाउँमा सरकारले घटना मुचुल्का गरेर सकेको छैन् । भुकम्प पीडित बालबालिका, बृद्धा र सुत्केरी चिसोले बिरामी पर्न थालेका छन् । तर, सरकारका संयन्त्र अलमलमै देखिएको स्थानीय समाजसेबी कृष्ण बहादुर पुनले गुनासो गरे । उनले गाउँमा अहिलेसम्म गुल्मी एमालेका युवाहरु बाहेक पुर्नस्थापनाको लागि सहयोग गर्न कोहि नआएको बताए । ‘गुल्मीको स्वयसेवक टोली पहिलो पटक आएर भग्नावशेष हटाउने र टहरा निर्माणमा ठुलो सहयोग गरिरहेको छ,’उनले भने,‘अझै मुचुल्का नसक्ने राज्यसंग जनताको के आश ।’ स्थानीयलाई अहिले भुकम्प र चिसोको मात्रै डर छैन् ।

बर्षात शुरु भएपछि तल भेरी नदिले तान्ने र माथिबाट भुकम्पले चर्किएका पहाड खस्ने चिन्ता उस्तै छ । १७ कार्तिकमा रुकुमपश्चिम र जाजरकोटमा भुकम्प गएपछि नेकपा एमालेले देशभरबाट स्वयसेवक घटनास्थल खटाउने निर्णय ग¥यो । गुल्मीबाट जिल्ला अध्यक्ष बालसिंह काउछाको नेतृत्वमा १५ जनाको टोली ६ मंसिरमा रुकुम पश्चिम पुगेका थिए । टोलीले १५ दिन भग्नावशेष हटाउने, टहरा निर्माण गर्ने र पीडितलाई मनोसामाजिक परामर्श दिने काम गर्नेछ ।

टोलीको नेतृत्व गरिरहेका अनेरास्वावियु लुम्बिनी प्रदेशका सह–सचिव शोभाखर गिरीले आफुहरु पुग्दा रुकुम पश्चिमको चाइनाबगर आँसु डुवेको बताए । ‘तल भेरी नदि माथि भुकम्पले फाटेका पहाड । चाइना बगरमा उठेका घर देखिदैन्थे,’उनले भने,‘सवैको आँखामा आँसु देख्यौ सरकारको तर्फबाट शव निकाल्ने बाहेकका केहि काम भएको रहेन्छ ।’ अहिले पनि अधिकांश पीडित बाहिर पालमा र राहतको लागि चिट्टा थुत्ने अवस्था रहेको गिरीले बताए ।

उनले आफुहरुले द्धन्द्धबाट कोहि न कोहि परिवारका सदस्य गुमाएका परिवारलाई भुकम्पले दिएको चोट निकै पीडादायी रहेको बताए । सहसचिव गिरीका अनुसार टोलीले अहिलेसम्म गोरे पुन, प्रेम पुन, पदमकला पुन, शेर बहादुर पुन, निर्मला पुन र पल्लबी पुन लगायतका २० परिवारको अस्थायी आवास निर्माण तथा भग्नावशेष हटाउने काम गरिरहेको बताए ।

त्यस्तै भुकम्पले क्षतिग्रस्त भेरीदोभान माविका बिद्यार्थीको लागि आठ वटा टहरा निर्माण गरेर बिद्यार्थीहरुलाई राख्न सफल भएको गिरीले बताए । एमाले गुल्मीले ०७२ को भुकम्प, गुल्मी वडागाउँ दजाकोटको आगलागी र सत्यवति पहिरो लगायतका बिपद्मा अस्थायी आवास निर्माण, राहत वितरण लगायतका काममा ठुलो सहयोग गरेको नेकपा एमाले जिल्ला कमिटी गुल्मीका सचिव गणेश श्रीपालीले जानकारी दिए । टोली रुकुममा १५ दिन काम गरेर १९ मंसिरमा फर्किने छ । रुकुमको चाइनाबगर पुगेर एक दिन काम समेत गरेर फर्किएका पार्टी अध्यक्ष बालसिंह काउछा स्वयमसेवक लिन पुन रुकुम जाने सचिव श्रीपालीले जानकारी दिए ।

कमेन्ट गर्नुहोस्

ओझेलका खबरलाई फेसबुक, एक्स, इन्स्टाग्राम वा टिकटकमा फ्लो गर्नुहोस्। कार्यक्रम ओझेलका खबरओझेलका खबर डटकम विशेष रिपोर्टहरु हेर्न Ojhelka Khabar TV युट्युब च्यानल सब्स्क्राइब गर्नुहोस्।

तपाईलाई यो खबर कस्तो लाग्यो

टोपलाल अर्याल को बारेमा

टोपलाल अर्याल नेपाल पत्रकार महासंघ, गुल्मीका अध्यक्ष हुन्।

टोपलाल अर्याल द्वारा प्राकाशित अन्य समाचार हेर्नुहोस →