गुल्मीको शैक्षिक फड्को: एसईई नतिजामा छोरीहरूको वर्चस्व र ग्रामिण विद्यालयको उदय

तम्घास, गुल्मी: कुनै समय यस्तो थियो, जहाँ गुल्मीका पहाडी गाउँहरूमा छोरीका लागि विद्यालयको ढोकाभन्दा मेलापात र घरधन्दाको बाटो खुला हुन्थ्यो। ७–८ वर्षकै कलिलो उमेरमा विवाहको बन्धनमा बाँधिनु पर्ने बाध्यता र शिक्षामा ‘अघोषित बन्देज’ भोगेका पुस्ताका लागि यो वर्षको एसईई (SEE) नतिजा एउटा ठूलो सामाजिक क्रान्ति जस्तै बनेको छ। अहिले हरेक विद्यालयमा विद्यार्थी मात्र होइन, शिक्षक पनि छोरीहरू नै बढी छन्। यो वर्षको नतिजाले त अझ स्पष्ट पारिदिएको छ– मैदान मात्र होइन, नतिजा पनि छोरीहरूकै हातमा छ।

६ मध्ये ४ जना छोरी ‘जिल्ला टपर’
गुल्मी जिल्लाभरबाट ६ जना विद्यार्थीले ४.०० जीपीए (GPA) प्राप्त गरी जिल्ला प्रथम भएका छन्। रोचक र गौरवपूर्ण कुरा त के छ भने, यी ६ टपरमध्ये ४ जना छोरीहरू छन्। यसले गुल्मीको शैक्षिक जगतमा महिला शक्तिको बढ्दो प्रभावलाई पुष्टि गरेको छ।

४ जीपीए ल्याउने प्रतिभाहरू:
१. अस्मिता पाण्डे: महेन्द्र नमुना मावि, तम्घास
२. दीक्षा पोखरेल: रेसुङ्गा मावि, तम्घास
३. रीतिका गौतम: शारदा मावि, दिब्रुङ्ग (चन्द्रकोट)
४. मर्यादा पौडेल: रिडी मावि, रिडी
५. आरुषा श्रेष्ठ: रेन्बो ईङ्गलिस बोर्डिङ्ग स्कुल, बलेटक्सार
६. खोमराज पन्थ: रेन्बो ईङ्गलिस बोर्डिङ्ग स्कुल, बलेटक्सार

सदरमुकामको विरासत: महेन्द्र र रेसुङ्गाको दबदबा
जिल्लाको शैक्षिक केन्द्र मानिने सदरमुकाम तम्घासका पुराना र प्रतिष्ठित विद्यालयहरूले आफ्नो विरासतलाई कायमै राखेका छन्। महेन्द्र नमुना माध्यमिक विद्यालय र रेसुङ्गा माध्यमिक विद्यालयले यस वर्ष पनि उत्कृष्ट नतिजासहित ४ जीपीए प्राप्त गर्ने विद्यार्थी उत्पादन गरेका छन्। रेसुङ्गा माविले सार्वजनिक गरेको विवरण अनुसार, १ जनाले ४ जीपीए ल्याउँदा ६ जनाले ३.९ जीपीए भन्दा माथि र १३ जनाले ३.६ भन्दा माथि अंक प्राप्त गरेका छन्।

ग्रामिण भेगको ‘रेन्बो’ चमक र चन्द्रकोटको उत्साह
सदरमुकाम बाहिरका विद्यालयहरूले यस पटक तम्घासका विद्यालयहरूलाई कडा चुनौती दिएका छन्। रुरुक्षेत्र गाउँपालिकाको रेन्बो ईङ्गलिस बोर्डिङ्ग स्कुल, बलेटक्सारले त चमत्कार नै गरेको छ। २७ जना विद्यार्थी सहभागी भएकोमा २७ जना नै उत्तीर्ण भएर शतप्रतिशत नतिजा निकाल्नुका साथै एउटै विद्यालयबाट २ जना (खोमराज पन्थ र आरुषा श्रेष्ठ) ले ४ जीपीए ल्याएर जिल्ला टपर बनेका छन्।

त्यस्तै, चन्द्रकोट गाउँपालिकाको शारदा माध्यमिक विद्यालयकी रीतिका गौतमले ४ जीपीए ल्याएर ग्रामिण क्षेत्रका सामुदायिक विद्यालयको शिर उच्च बनाएकी छिन्। चन्द्रकोट गाउँपालिकाले समग्रमा ८३.०१ प्रतिशत नतिजा हासिल गर्दै आफ्नो अब्बलता प्रमाणित गरेको छ।

तथ्याङ्कमा गुल्मीको नतिजा
शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई, गुल्मीका प्रमुख थानेश्वर घिमिरेका अनुसार जिल्लाको नतिजा उत्साहप्रद छ:
सामान्यतर्फ सहभागी: ३,३३९
उत्तीर्ण: २,२९३ (६८.६८%)
प्राविधिकतर्फ उत्तीर्ण: ७०.२८%
नगरपालिका तर्फ: रेसुङ्गा नगरपालिकाको समग्र उत्तीर्ण प्रतिशत ७७.४३ रहेको छ।

शतप्रतिशत नतिजा ल्याउने विद्यालयहरू
जिल्लाभरका केही विद्यालयहरूले ‘शून्य अनुत्तीर्ण’ (Zero Failure) को नतिजा निकालेका छन्:
रेसुङ्गा नगरपालिका भित्र: घोर्ले मावि, रिडर्स ईङ्बो र आदर्श विद्याश्रम। (विशेष गरी घोर्ले माविले सदरमुकाम भित्रैको ग्रामिण विद्यालय भएर पनि १८ जना विद्यार्थीलाई शतप्रतिशत उत्तीर्ण गराउन सफल भएको छ)।
चन्द्रकोट पालिका भित्र: शारदा मावि सराङ्ग, शारदा मावि अर्जेवा, ग्वाघा मावि, चक्रेश्वर बोर्डिङ्ग र भानु बोर्डिङ्ग।

गुल्मीको यो वर्षको नतिजाले दुईवटा स्पष्ट संकेत गरेको छ। पहिलो, अब छोरीहरूलाई पढाउने मात्र होइन, उनीहरूले नेतृत्व नै गर्न सक्छन् भन्ने सामाजिक चेतना बढेको छ। दोस्रो, गुणस्तरीय शिक्षा अब सदरमुकामको घेराभित्र मात्र सीमित छैन; बलेटक्सार, दिब्रुङ्ग र रिडी जस्ता ग्रामिण क्षेत्रका विद्यालयहरू पनि उत्तिकै प्रतिस्पर्धी बनेका छन्। ६ जना टपरमा ४ जना छोरी हुनुले गुल्मीको भविष्य “शिक्षित र सशक्त छोरी”हरूको हातमा सुरक्षित रहेको देखाउँछ।